Sep 14 2019 13:03
Gulyaz Shirinova
Views: 32

Սեպտեմբերի 15-ը Ադրբեջանի պատմության հիշարժան տարեթվերից մեկն է: 1918 թվականին Բաքուն լիովին ազատվեց հայ զինյալներից և բոլշևիկներից:

Արևելքի առաջին դեմոկրատական հանրապետությունը որոշ ժամանակ իր կառավարությունը ստիպված էր տեղակայել Գյանջայում: Բանն այն է, որ կարմիր բանակի աջակցությամբ հայ դաշնակները գրավել էին Բաքուն: 1918 թվականի սեպտեմբերի 15-ին Նուրու փաշայի գլխավորած Կովկասի Իսլամական բանակը արյունալի մարտերից հետո լիովին ազատագրեց քաղաքը:

«Ուզում եմ նշել, որ Բաքվի ազատագրումը մեծ պատմական նշանակություն ունի մեր ժողովրդի համար: 1918 թվականը նշանավոր է  երկու տարեթվերով. Մայիսի 28-ը՝ Ադրբեջանի անկախության և սեպտեմբերի 15-ը՝  մեր մայրաքաղաքի ազատագրման օրերը: Այս տարեթվերը միանշանակ կարևոր են մեզ համար»,-ասել է   պատմաբան Նասիման Յագուբլուն:

Այս պատմական կարևոր իրադարձության մեջ մեծ դեր է խաղացել Օսմանյան կայսրությունը: 1918 թվականի հունիսի 4-ին բարեկամության մասին պայմանագիր է ստորագրվել, որի համաձայն  Օսմանյան կայսրությունն իր վրա է վերցրել օկուպացման տակ գտնվող ադրբեջանական տարածքների ազատագրման պատասխանատվությունը: Ադրբեջանական և թուրքական դաշնակից զորքերից կազմավորվեց Կովկասի Իսլամական բանակը, որի հրամանատարը դարձավ Նուրու Փաշան:

«1918 թվականին Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո Օսմանյան կայսրությունը ծանր ժամանակներ էր ապրում: Սակայն, նույնիսկ  այս դժվար պահին,  Օսմանյան կայսրությունը անպատասխան  չթողեց եղբայրական պետության կոչը: Էնվեր Փաշան Ադրբեջան ուղարկեց  իր եղբորը՝ Նուրու Փաշային, որպեսզի կանխի 1918 թվականի մարտի 31-ին սկսած ադրբեջանցիների ցեղասպանությունը: Կովկասի իսլամական բանակը ժամանեց Ադրբեջան»,- ասել է    

Ադրբեջանում Թուրքիայի դեսպան Էրքան Օզորալը:

Բաքվի ազատագրման ռազմական գործողությունների ժամանակ զոհվել է՝ Կովկասի իսլամական բանակի շուրջ 2 հազար զինվոր: Այսպիսով, ապահովվեց Ադրբեջանի անկախությունը և վերջ դրվեց հայերի և բոլշևիկների տիրապետությանը՝ Բաքվում և նրան հարակից շրջաններում: Կովկասի Իսլամական բանակի կողմից Բաքվի ազատագրումից հետո սեպտեմբերի 17-ին Ադրբեջանի Դեմոկրատական հանրապետության կառավարությունը Գյանջայից տեղափոխվեց Բաքու և Ադրբեջանում սկսվեց պետականաշինության հիմնական փուլը:  


Create Account



Log In Your Account