Nov 19 2020 17:50
Banovsha Shahaliyeva
Views: 284
Ալբանական տաճարների յուրացումը հայերի համար սովորական բան է: Այսօր այդ հոգևոր հուշարձանները նրանք փորձում են ներկայացնել որպես իբր այս հողերը հայերին պատկանելու ապացույց: Սակայն, Ադրբեջանի տարածքում գտնվող հին տաճարները վերաբերում են վաղ միջնադարի ժամանակաշրջանին, ինչը բացառում է դրանց Հայաստանին պատկանելը: «Եթե վերցնենք Քելբաջարի շրջանի տարածքը, այնտեղ կան մի քանի հուշարձաններ, որոնք վերաբերում են վաղ միջնադարին: Խուդավենդի և Գանձասարի տաճարները կառուցվել են 6-7-րդ դարերում, երբ այստեղ հայերի հետքը անգամ չի եղել: Նրանք առաջին անգամ այստեղ հայտնվել են 19-րդ դարերի սկզբներին, երբ Ռուսական կայսրությունը նրանց զանգվածաբար վերաբնակեցրեց ադրբեջանական տարածքներում»,-ասել է պատմաբան Ջաբի Բայրամովը: 1978 թվականին Լեռնային Ղարաբաղում բնակվող հայերը հանդիսավոր կերպով նշեցին իրենց այդ հողեր տեղափոխվելու 150-ամյակը: Այդ կապակցությամբ նույնիսկ հուշարձան տեղադրեցին: Իսկ սա՝ ռուս նկարիչ Վլադիմիր Մաշկովի 1828 թվականի կտավն է, որը կոչվում է «Հայերի գաղթը ադրբեջանական տարածքներ»: Դա տեղի ունեցավ ռուս-իրանական և ռուս-թուրքական պատերազմներից հետո, երբ ստորագրվեցին Գյուլիստանի և Թուրքմենչայի պայմանագրերը: «Ռուսաստանյան արխիվները, ինչպես նաև այլ երկրների արխիվները հստակ ցույց են տալիս, որ ներկայիս հայերի առնվազն 75-80 տոկոսը այս տարածքներ տեղափոխվել են 19-20-րդ դարերում՝ Իրանից և Թուրքիայից: Իսկ մնացած 20-25 տոկոսը, որոնց համարում են բնիկ հայեր, ծագումով հայ չեն: Նրանք ուղղակի գրիգորյանական քրիստոնյաներ են»,-ասել է պատմաբան Ռիզվան Հուսեյնովը: Հայերը ոչ միայն յուրացրել են հին տաճարները, այլև փոխել են դրանց նախնական տեսքը՝ փորձելով ոչնչացնել դրանց ալբանական ծագումն ապացուցող փաստերը: «Եթե ուշադիր նայենք որմնանկարներին, կարդանք գրությունները, ապա պարզ կդառնա, որ այս տաճարների հիմնադիրները էթնիկապես շատ մոտ են եղել ժամանակակից ադրբեջանական ժողովրդին: Նայեք անուններին՝ Արզու Խաթուն, Մինա խաթուն, Գոչուբեյ, Էլչիբեյ: Այս անունները տեղ են գտել որմնանկարներում: Նշվում է նաև ալբանացի կաթողիկոս Ներսեսի և ուրիշների անունները»,- ասել է պատմաբան Ռիզվան Հուսեյնովը:

Create Account



Log In Your Account